Była dziewczyna w burdelu

– Była dziewczyna w burdelu – powiedział Jacek. – Napisz o tym opowiadanie.

– To nie temat. To tytuł filmu, który leci po północy.

– W takim razie postaraj się, żeby ktoś przynajmniej dotrwał do końca.

W ten sposób zostałem z zadaniem, którego nie chciałem, i ambicją, na którą mnie nie było stać. Bo cóż interesującego może wyniknąć ze spotkania dwojga byłych kochanków w domu uciech? Zazdrość? Wstyd? Wielki powrót uczuć przy akompaniamencie rozpinanych rozporków? Banał czaił się za każdym z tych rozwiązań jak ochroniarz za kotarą.

A przecież w pojedynczym zdarzeniu powinno dać się znaleźć coś więcej. Komórka zawiera przepis na cały organizm; drobny incydent to mądrość o całej ludzkości. Wystarczyłoby go rozciąć i zajrzeć do środka.

Przynajmniej tak myślałem, jadąc w poniedziałek rano do pracy, której istnienie należało do argumentów przeciwko sensowności stworzenia.

O ósmej Warszawa była już rozkręcona. Słynne skrzyżowanie Kino Femina bez kina śmierdział spalinami i gorącym pieczywem. Ludzie na przystankach stali wyprostowani, jakby od urodzenia wiedzieli, dokąd jadą. Tylko moje nogi robiły się miękkie na myśl o tym, co czekało mnie po drugiej stronie Aleji Jana Pawła.

Przede mną było osiem schodków wstydu i neon STRIP CLUB, świecący z uporem nawet w pełnym słońcu. Pokonałem schodki jednym susem. Za drzwiami, za ciemną zasłoną jak zawsze, czekał chłód, półmrok i korytarz obłożony lustrami. Lubiłem go. Wchodziłem do niego jako człowiek, wychodziłem jako zmęczona machina.

– Dwóch klientów w pokojach, jedna awantura w VIP-ie – oznajmiła zmienniczka, nie odrywając ust od e-papierosa. – Powodzenia.

– Tobie też miłego dnia.

– Coś czuję, że będzie zajebiście miły – przewróciła oczami

Zniknęła, zanim zdążyłem wymyślić odpowiedź. Usiadłem za ladą i wyjąłem notes. Miałem dwanaście godzin na wymyślenie historii, która nie będzie ani ordynarna, ani pretensjonalna. Pięć minut później los, któremu najwyraźniej zależało na mojej karierze literackiej, przysłał mi pomoc.

– Wasza oferta VIP to zwykłe oszustwo!

Głos należał do kobiety. Niski, zachrypnięty, wyraźnie przerobiony w robieniu awantur.

– Płacę jak za zboże, a dziewczyna mówi, że tego nie zrobi. To za co, do cholery, płacę?

Nie podnosiłem wzroku. W recepcji burdelu człowiek szybko uczy się, że niektóre twarze lepiej poznawać jak najpóźniej.

– Zakres usług został pani przedstawiony przed dokonaniem płatności – wyrecytowałem. – Jeśli ma pani zastrzeżenia, przysługuje pani prawo złożenia reklamacji.

– Do UOKiK-u też mogę pójść?

– Jak najbardziej. Prezes osobiście interesuje się naszym regulaminem.

– Świetnie. To dawaj papier.

Podsunąłem formularz, którego nikt nigdy nie wypełnił. Formularz był arcydziełem: rubryka „Opis niezadowolenia” zajmowała dwie linijki, a „Podpis osoby niezadowolonej” pół strony. Kobieta nawet na niego nie spojrzała.

– Ty mnie słuchasz?

– Zawodowo.

– To spójrz na mnie, kiedy mówię.

Podniosłem głowę.

– Ula?

– Szymon?

Przez chwilę patrzyliśmy na siebie tak, jakby każde z nas znalazło w w paczce od czipsów własny akt urodzenia.

– To nie tak, jak myślisz – powiedziała natychmiast.

– Nie zdążyłem jeszcze nic pomyśleć. Daj mi sekundę.

– Ani słowa nikomu. I nie ruszaj się stąd.

– Ula, pracuję tu. Stanie w miejscu to osiemdziesiąt procent moich obowiązków.

Rozejrzała się po sali, poprawiła kołnierz i nachyliła się do mnie. Nadal pachniała tymi samymi perfumami. Nienawidziłem ich przez pół roku po naszym rozstaniu. Teraz poczułem głównie niepokój, że zacznie wspominać nasz wspólny kredyt na odkurzacz.

– Nie wiesz, po co tu jestem – wyszeptała.

– Jesteś pod przykrywką.

Złapała mnie za koszulę i przyciągnęła nad ladę.

– Skąd wiesz?!

Nie wiedziałem. Powiedziałem pierwszą rzecz, która ratowała mnie przed najbardziej przewidywalną wersją historii. Tymczasem Ula, jakby na potwierdzenie mojego pomysłu, odruchowo sięgnęła pod marynarkę. Zobaczyłem kaburę.

Coś mi zaświtało.

– Bo ja to piszę – powiedziałem.

Puściła koszulę.

– Co piszesz?

– To spotkanie. Wymyślam je dla Jacka.

– Kto to jest Jacek?

– Człowiek, który podrzucił mi temat.

– Jaki temat?

– Była dziewczyna w burdelu

Ula spojrzała na neon za moimi plecami, potem na siebie i wreszcie na mnie.

– To dlatego wylądowałam tutaj o ósmej rano? Bo ktoś rzucił ci głupkowate wyzwanie? – mocniej przydusiła mnie do lady – A po drugie nigdy oficjalnie nie byliśmy razem

– Może sobie trochę na wyrost dopisałem. – gorzka prawda technicznie nigdy jej o to nie spytałem – Wybacz

– Ty się nigdy nie zmienisz.

– A ty nadal nie umiesz docenić dobrej konstrukcji fabularnej.

– Jakiej konstrukcji? Najpierw zrobiłeś ze mnie klientkę burdelu, potem policjantkę. Nie mogłeś po prostu napisać, że żyję sobie długo i szczęśliwie?

Chciałem odpowiedzieć, że szczęście jest mało dramatyczne, ale miałem dość rozumu, by zachować to dla siebie.

– Posłuchaj. Spotykamy się po latach w najbardziej nieprawdopodobnym miejscu. Czy to nie mówi czegoś o ludzkim losie? O przypadku, przeznaczeniu, o tym, jak nasze wybory splatają się…

– Mówi, że masz za dużo wolnego czasu.

– Pracuję dwanaście godzin.

– I właśnie to jest problem.

Zamilkłem. Ula też. Przez kilka sekund słychać było tylko buczenie lodówki z napojami oraz odległą muzykę, która usiłowała stworzyć erotyczny nastrój o ósmej trzydzieści rano. Nie był to łatwy zawód.

– Dobra – odezwała się wreszcie. – Skoro naprawdę to piszesz, to powiedz, jak się skończy.

– Jeszcze nie wiem. Szukam sensu.

– To może najpierw poszukaj fabuły.

Trafiła w czuły punkt. Kiedy (prawie)byliśmy razem, również miała tę nieznośną umiejętność nazywania rzeczy po imieniu.

– Mogę ci dać jakiś ciekawszy konflikt – zaproponowałem.

– Na przykład?

–Aresztujesz mnie. Przesłuchujesz. Przez godzinę balansujemy między dawną bliskością a służbowym obowiązkiem.

– Strasznie nudne.

– Albo nagle odzyskujemy uczucie.

– Jeszcze gorzej.

– Albo…

Ula uniosła palec.

– Żadnych kolejnych „albo”. Skoro już wciągnąłeś mnie do tej historii, chcę mieć w niej coś do powiedzenia.

– Bohaterowie nie wybierają sobie fabuły.

– To czemu pytasz mnie o zdanie?

Nie miałem dobrej odpowiedzi. Nie zdążyłem też znaleźć złej, bo z pokoju numer pięć wyszedł łysiejący mężczyzna w drucianych okularach. Bywał tu przed pracą, zawsze z teczką i miną człowieka, który kupuje grzech, ale i tak bierze to na fakturę na firmę. Podobno był dyrektorem czegoś bardzo poważnego. U nas stawał się drobny, cichy i nadzwyczaj uprzejmy.

– Do widzenia państwu – szepnął, próbując przemknąć do wyjścia.

– Stać! Policja! – huknęła Ula.

Wyciągnęła legitymację. Po sekundzie trzymała już w drugiej ręce pistolet.

– Urszula Wyszkoni, starsza aspirant. Jest pan podejrzany o udział w procederze…

Zawahała się i spojrzała na mnie z wściekłością.

– O udział w procederze psucia opowiadania mojego byłego chłopaka!

– To nie jest przestępstwo! – zaprotestowałem.

– Jeszcze nie – warknęła.

Dyrektor zamarł. Potem jego twarz rozjaśniła się nagle zawodowym zachwytem.

– Szanowni państwo! – wykrzyknął. – Co za fascynująca sytuacja! Była partnerka, dom publiczny, policyjna interwencja, a do tego autor uwięziony we własnym dziele. Toż to gotowy materiał do rozważań nad podmiotowością!

Wyjął z teczki plik papierów.

– Zajmuję się teorią organizacji, ale mogę zaproponować państwu kilka ram interpretacyjnych. Po pierwsze: konflikt ról społecznych. Po drugie: asymetria dostępu do wiedzy. Po trzecie…

– Po trzecie proszę położyć teczkę na ziemi – powiedziała Ula.

– Oczywiście. Natomiast gdybyśmy spojrzeli na problem przez pryzmat struktury narracyjnej…

– Na ziemi!

Mężczyzna położył teczkę na ladzie. Z bocznej kieszeni wysunęła się mała butelka koniaku.

– To na rozluźnienie dyskursu – wyjaśnił.

– Szymon – powiedziała Ula, nie spuszczając z niego wzroku – czy ty właśnie dopisałeś nam tego idiotę?

– Nie. Miał być tylko tłem.

– To dlaczego wygłasza referat o podmiotowości naszego niedoszłego związku?

– Sam nie wiem.

Dyrektor chrząknął z urazą.

– Przepraszam, ale postaci drugoplanowe również mają prawo do głosu. Zwłaszcza jeśli autor nie radzi sobie z głównym wątkiem.

W klubie zapadła cisza. Przez moment miałem ochotę przeprosić wszystkich obecnych, zamknąć notes i pójść na etat do urzędu, gdzie przynajmniej fikcja otrzymuje soczystą pieczątkę z dumnym orzełkiem.

– Ja sobie nie życzę – zacząłem – żeby przypadkowy człowiek z pokoju numer pięć…

Rozległ się strzał.

Dyrektor osunął się na podłogę, a z jego teczki rozsypały się arkusze zatytułowane „Wnioski końcowe”. Na pierwszym ktoś wydrukował tylko jedno słowo: „REASUMUJĄC”.

Ula spojrzała na pistolet.

– Ja nie strzeliłam.

– To kto?

– Ty mi powiedz. To twoje opowiadanie.

Miała rację. W mojej głowie pojawił się strzał, więc musiał paść. Wcześniej pojawiła się broń, więc musiała wystrzelić. Poczułem obrzydliwą satysfakcję człowieka, któremu właśnie udało się zastosować poznaną na tanim kursie creative writingu zasadę kompozycji.

Zaraz potem satysfakcja minęła.

– Co tu się, kurwa, dzieje?!

Z zaplecza wyszedł ochroniarz. Był tak wielki, że podkoszulek leżał na nim jak plandeka na ciężarówce. Spojrzał na ciało dyrektorka, na Ulę, na mnie. Rozumiał coraz mniej, a w miarę ubywania zrozumienia przybywało mu autorytetu.

– Broń na podłogę! – krzyknęła Ula.

– Sama połóż! – odkrzyknął ochroniarz.

– Policja!

– Ochrona!

– Wydział kryminalny!

– Poranna zmiana!

Przez chwilę mierzyli się wzrokiem, jak dwie gminy rywalizujące o grant na rewitalizacje rynku. Potem ochroniarz odebrał Uli pistolet jednym ruchem, jakby wyjmował dziecku lizaka. Odłożył go na ladę.

– Koniec przedstawienia – oznajmił.

– Pan nie ma prawa – zaczęła Ula.

– Tutaj mam – pokazał na zadek – I zaraz będę miał rację.

Odwrócił się do mnie.

– Ty. Pisarz.

– Skąd pan wie?

Chwycił mnie za kołnierz i wyciągnął zza lady. Wisiałem w jego rękach jak zapomniany na wieszaku płaszcz.

– Proszę mnie postawić! Jestem narratorem!

– To opowiadaj ciszej.

Niósł mnie przez korytarz. Ula szła za nami, protestując i jednocześnie sprawdzając, czy wciąż ma odznakę. Miała. Pistolet zniknął z lady. Jest już niepotrzebny. Zaraz podobnie zniknę ja i cała reszta tego piśmiennego onturażu.

– Wie pan w ogóle, o czym jest ta historia? – spytałem ochroniarza, kiedy minęliśmy pierwsze lustro.

– O facecie, który przyszedł do roboty i zamiast pracować, urządził wszystkim lipę, bo chciał znaleźć głębię w tytule zawierającym słowo burdel.

– To bardzo powierzchowna interpretacja.

– Za to zwięzła.

W drugim lustrze zobaczyłem odbicie Uli. Była zła i rozczochrana, ale już nie bezradna. Wyglądała jak ktoś, kto wreszcie uwierzył, że nie musi grać roli napisanej mu przez byłego niedoszłego.

– A co ze mną? – zawołała. – Nie możesz mnie tak po prostu wykreślić!

– Nikt cię nie wykreśla – odpowiedział ochroniarz. – Tylko kończymy scenę. Powoli się rozlatujesz, gdyby nie ta twoja wzmianka dawno byś się już rozleciała!

– Ja nie chcę kończyć sceny! – osłabła i zwolniła, podobnie jak jej głos

Zatrzymał się.

– Widzisz? – powiedział do mnie. – Teraz masz konflikt. I nawet nie musiałeś go tłumaczyć.

Musiałem przyznać, że olbrzym, choć nie sprawiał wrażenia człowieka oczytanego, miał lepsze wyczucie dramaturgii ode mnie.

Za trzecim lustrem korytarz wydał mi się dłuższy niż zwykle. Jarzeniówki bzyczały, a odbicia mnożyły się w nieskończoność: ja w rękach ochroniarza, Ula za nami, dyrektor leżący gdzieś poza kadrem, Jacek uśmiechający się z bezpiecznej odległości, chociaż przecież wcale go tu nie było. Każde lustro pokazywało odrobinę inną wersję wydarzeń. W jednej Ula mnie aresztowała. W drugiej całowała. W trzeciej to ona niosła ochroniarza.

– Widzi pan? – wychrypiałem. – Wszystko jest możliwe.

– I właśnie dlatego trzeba coś wybrać.

Otworzył drzwi i wyrzucił mnie na chodnik.

Wylądowałem na warszawskim bruku, centymetr od czubków butów człowieka, który spieszył się do pracy i nawet nie spojrzał w dół. Drzwi zatrzasnęły się za mną. Neon mrugnął, jakby klub właśnie zamknął działalność, po czym znowu rozjarzył się na różowo.

Leżałem przez chwilę, rozważając, czy wypada mi wrócić po kurtkę. Potem wstałem, otrzepałem spodnie i poszedłem szukać kawiarni. Nie potrafiłem obronić swojego opowiadania przed własnymi postaciami. Gorzej: podejrzewałem, że miały rację.

Znalazłem lokal, w którym kawa kosztowała tyle, ile godność pracownika usług, ale przynajmniej podawano ją w porcelanie. Zamówiłem najtańsze espresso i usiadłem w kącie z notesem. Chciałem napisać wszystko od nowa. Tym razem bez wielkich teorii. Bez komórek z DNA, bez przeznaczenia, bez gobelinów ludzkich losów. Tylko spotkanie, z którego samo wyniknie to, co ma wyniknąć.

– Cześć, Szymciu.

Przysiadła się Wenessa. Nie pytałem, skąd wiedziała, gdzie jestem. Po tym poranku żadna znajomość nie wydawała mi się przypadkowa.

– Słyszałam, że miałeś ciekawy dzień – powiedziała. – Opowiesz?

– Trudno to streścić.

– To powiedz, czego cię nauczył. Jak się zmieniłeś? Co mówi o naturze człowieka?

Patrzyła na mnie z nadzieją tak wielką, że od razu zrobiło mi się podejrzanie przyjemnie. Oto siedział przede mną kolejny człowiek gotów wycisnąć z paru godzin życia całą filozofię. Kolejna czytelniczka domagająca się sensu, zanim jeszcze usłyszy historię. A może to ja włożyłem jej te pytania w usta, bo nadal bałem się zwyczajnie opowiadać?

Otworzyłem notes. Na pierwszej stronie widniało zdanie: „Co jest interesującego w sytuacji, w której spotykasz swoją byłą dziewczynę w burdelu?”.

Przekreśliłem je.

– Dobrze – powiedziałem. – Zacznę od początku.

– Od jakiego początku?

– Od ósmej dwadzieścia dwie. Wtedy przyszła kobieta z reklamacją.

– I co było dalej?

Po raz pierwszy tego dnia wiedziałem, co odpowiedzieć.

– Zaraz ci opowiem.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przewijanie do góry