Sto dwadzieścia za pokój. Czterysta za przelot. Sto na życie i czterdzieści na papierosy. Sześćset sześćdziesiąt złotych za trzydzieści sześć godzin samotności. Dwa tysiące sto sześćdziesiąt minut, podczas których będę mógł robić dokładnie to, co chcę. A chcę przecież tylko pisać.
Liczę jeszcze raz. Wynik się nie zmienia, ale jest w tym rachowaniu coś uspokajającego. Jakbym, skoro potrafię przeliczyć wolność na minuty, mógł potem pilnować każdej z nich.
Wesoła ekipa Wizz Aira zwija już swój latający bazarek. Zaraz lądujemy. Przez półtorej godziny zdołali sprzedać tuzin kanapek, trzy wagony papierosów i flakon perfum, którym pasażerka z sąsiedniego rzędu zdążyła się obficie skropić. Ludzie naprawdę kochają zakupy. Nawet w powietrzu handelek musi kwitnąć.
Samolot dotyka pasa gładko, bez szarpnięcia. Nikt nie bije braw. Ja biję. Dwa cichutkie klaśnięcia, nisko przy kolanach, żeby nikt nie widział. A ja lubię ten mały zabobon. Dziękuję, że doleciałem. Dziękuję, że wreszcie tu jestem.
Siedzę przy oknie, ale już pochylam się nad kolanami sąsiada, wyczekując chwili, kiedy będzie można przecisnąć się do przejścia. Nie wiem, kiedy znowu uda mi się wyrwać z pracy i z codzienności na taki wyjazd. Jestem przygotowany. Mam notes, długopis i całe trzydzieści sześć godzin. O ile świat zechce mi je dać na własność.
Z głośnika odzywa się suchy, uprzejmy głos. „Z przyczyn niezależnych od przewoźnika…” Oczywiście. Zawsze niezależnych. Nigdy nie ma człowieka, który czegoś nie dopilnował. Jest system, procedura i zadanie, w którym brakuje podmiotu. Pasażerowie podnoszą głowy. Już wiem, co będzie dalej: ktoś zerwie się mimo zakazu, ktoś zacznie wyciągać walizkę, ktoś krzyknie, że ma przesiadkę. Ja najchętniej krzyknąłbym, że mam książkę. Tyle że książka brzmi śmieszniej niż przesiadka, więc siedzę i zaciskam szczękę.
„Opuszczenie pokładu opóźni się o około piętnaście minut. Przepraszamy za niedogodności”.
Piętnaście minut. Dziewięćset sekund. Przeliczam je odruchowo, jakbym miał zamiar wystawić komuś rachunek.
Lotnisko jest małe, a mimo to panuje na nim chaos. Na jednej tablicy piętnaście strzałek i dziesiątki symboli, jakby ktoś próbował zmieścić na niej plan całego kraju. Włączam mapę w telefonie. Palce ślizgają się po ekranie. Oczywiście nie dokupiłem większego bagażu, więc lecę w trzech warstwach ubrań. Pod kurtką sweter, pod swetrem bluza. Gorąco, ludzie, walizki i turkot kółek po posadzce. Muszę wyjść.
Na zewnątrz uderza mnie marcowe powietrze, odrobinę cieplejsze niż w Polsce. Przez chwilę stoję bez ruchu. Powinienem się ucieszyć: inne miasto, inne niebo, nikt ode mnie niczego nie chce. Zamiast tego szukam w telefonie niebieskiej kropki i rozglądam się za kimś, kto wygląda, jakby wiedział, dokąd iść. W obcym kraju przypadkowy przechodzień natychmiast awansuje w moich oczach na punkt informacji turystycznej.
— Taxi! Taxi! — słychać z każdej strony.
Podchodzi do mnie krzepki mężczyzna w koszulce polo napiętej na brzuchu. Wygląda, jakby zaraz miał zapalić, ale w jego ustach zabrakło papierosa.
— Hello, sir! Taxi to the center?
Nasze pokolenie nauczono nie wpuszczać obcych do domu i nie ufać taksówkarzom. Odruchowo odsuwam się o krok. Żeby nie wyjść na zagubionego, wskazuję pierwszy autobus, który widzę.
— Bus. Thank you.
Wsiadam pośpiesznie. Kierowca podsuwa terminal, przykładam kartę i zanim zdołam zapytać o trasę, ruszamy. Telefon wibruje przy udzie. Revolut informuje, że po przewalutowaniu przejazd kosztował czterdzieści dwa złote. Półtorej godziny mojej pracy. Niezła cena za to, żeby nie przyznać się obcemu facetowi, że nie wiem, gdzie jestem.
Autobus jest pełny. Stoję w przejściu, ściskając rurę dłonią mokrą od potu. Pasażerowie przyglądają mi się bez specjalnego zainteresowania, ale wystarczy, że ktoś spojrzy dłużej, żebym poczuł się jak intruz.
Za oknem mijają nas bloki, kioski, przystanki i pochyłe korony drzew. Wszystko wygląda znajomo, tylko nazwy nie chcą układać się w słowa. Po latach jazdy polskim zbiorkomem mam przynajmniej pewny chwyt. Szarpie nami na zakrętach, a ja kołyszę się razem z innymi. Jest prawie przyjemnie.
Wtedy niebieska kropka na ekranie skręca nie tam, gdzie powinna.
Otwieram mapę szerzej, pomniejszam, powiększam. Kropka oddala się od hostelu. Jeden przystanek. Drugi. Zbliżam się do kierowcy.
— Sorry… I… wrong bus? Center? — pokazuję telefon, jakby telefon był osobnym językiem.
Kierowca rzuca okiem, mówi kilka krótkich słów i wskazuje drzwi. Wysiadam na najbliższym przystanku. Do przejścia mam jeszcze parę kilometrów.
Przede mną sterczą bloki w równych odstępach, jak pudełka po butach ustawione przez pedantycznego sprzedawcę. Ten sam rytm balkonów, te same ciemne okna. Ktoś pomalował beton kolorowymi kwadratami; teraz farba odłazi płatami, odsłaniając szarość. Chuj z tym. Carpe diem. Szkoda po cichu liczyłem, że zobaczę coś nowego. Próbuję z zainteresowaniem przyglądać się elewacjom, ale myślę tylko o zeszycie w plecaku.
Za siatkowym ogrodzeniem stoi rząd autobusów, unieruchomionych i brudnych od soli po zimie. Na asfalcie białe strzałki. W kałuży odbija się słup z kamerą: jedno nieruchome oko nad pustym placem. Przez chwilę wyobrażam sobie, że potrafiłbym opisać to miejsce. Wybrać odpowiednie słowa, sprawić, by ktoś je zobaczył. Tylko że nic nie przychodzi mi do głowy. Nie szkodzi. Nie jestem tu po to, żeby pisać o parkingu.
Sześć pasów jezdni zastępuje mi drogę. Samochody przetaczają się w obie strony, jeden za drugim, a światła na przejściu wciąż nie chcą się zmienić. Stoję. Zerkam na zegarek. Minęło już ponad sto minut od lądowania. Z moich dwóch tysięcy stu sześćdziesięciu zostało mniej niż dwa tysiące sześćdziesiąt. A przecież nie napisałem nawet słowa. Dlaczego właściwie się śpieszę? Jechałem prosto z pracy na lotnisko. W drodze powrotnej będzie podobnie: samolot, Bolt, kawiarnia, kolejna zmiana. Wszystko wyrzeźbione w grafiku co do minuty. Człowiek tyle czasu spędza na przemieszczaniu się do miejsc, w których chciałby wreszcie spokojnie posiedzieć.
Zapala się zielone. Ruszam prawie biegiem.
Dalej zabudowa gęstnieje. Ulice nareszcie zaczynają mieć szerokość samochodów prędzej niż ciężarówek, w parterach pojawiają się sklepy i kawiarnie. Gdzieś między nimi czeka moja pracownia. Nazywam ją tak od tygodnia, chociaż jest tylko najtańszym pokojem, jaki udało mi się znaleźć.
Nie mogę trafić. Obchodzę budynek raz, potem drugi. Na mapie stoję dokładnie w miejscu docelowym, ale nie ma żadnego szyldu. W szybie witryny widzę własne odbicie: plecak, zaciśnięta szczęka, rozbiegane oczy i rozczochrana fryzura. przeskakujące od ekranu do drzwi. Brakuje mi tylko wielkiej lustrzanki na szyi, żebym wyglądał jak modelowy turysta z bestariusza.
Spokojnie, Szymek. Usiądź, ogarnij się. Jest nawet kawiarnia z ogródkiem.
Blat stolika jest ciepły od słońca. Wyjmuję notes i ustawiam go równolegle do krawędzi. Poprawiam o dwa centymetry. Długopis znajduję w kieszeni kurtki, między drobnymi napiwkami z ostatniej zmiany. Otwieram czystą stronę. Przyglądam się jej. Jest ładna, niepotrzebnie ładna. Pierwsze słowo musi ją zbrukać.
Naprzeciwko siedzi dziewczyna w jasnym swetrze. Powoli obraca łyżeczkę w filiżance, słuchając przyjaciółki. Wygląda, jakby od dawna nie musiała sprawdzać godziny. Jej obecność w tym miejscu jest czymś zupełnie naturalnym. Ciekawe, czy dałaby się zaprosić na następną kawę, bez koleżanki? Jak bym zagadał? Przecież nareszcie mam gdzie ją zaprosić.
Kelnerka przynosi zamówienie. Też ładna. Dziękuję po angielsku i przez chwilę zastanawiam się, czy mój akcent zabrzmiał idiotycznie. Potem, zupełnie bez powodu, myślę o Renacie. Dlaczego właściwie nam nie wyszło? Gdyby tu była, pewnie wiedziałaby, jak znaleźć hostel. Pewnie śmiałaby się z mojego notatnika. A może właśnie z nią nie potrafiłbym pisać?
Gdy opróżniam filiżankę, stolik naprzeciwko jest już pusty.
Klikam długopisem. Raz. Drugi. Trzeci. Po białej stronie nie przybyła ani jedna litera.
Jak mam zacząć? Tak po prostu, między hałasem ulicy a czyjąś rozmową? Potrzebuję przecież jakiegoś rytuału przejścia. Twardej spacji. Prawdziwego początku. Najpierw znajdę pokój, wezmę prysznic, ubiorę coś wygodnego. Wtedy usiądę i nie ruszę się od biurka aż do wyjazdu.
Wystarczyło podnieść wzrok. Strzałka prowadząca do hostelu jest przyklejona na bocznych drzwiach, tuż obok okna, pod którym przed chwilą stałem jak zagubiona owieczka. Dźwigam plecak. Idę za nią. Jeszcze przez sekundę mam ochotę wyobrażać sobie, że w recepcji będzie czekać dziewczyna w jasnym swetrze.
Recepcji nie ma. Jest klawiatura przy drzwiach i wytarty plastik, na którym zostają tłuste odciski palców. Wpisuję kod. Błąd. Jedno źle trafione „4”, urządzenie milknie na moment, jakby chciało dać mi do zrozumienia, że nawet tutaj nie jestem mile widziany. Za drugim razem drzwi puszczają.
Korytarz pachnie detergentem i czyimś obiadem odgrzewanym w plastikowym pudełku. Jarzeniówki rzucają równe, białe światło. Drugie drzwi, drugi kod. Wpatruję się w cyfry na telefonie, wpisuję je powoli, z namaszczeniem. Klik. Klamka ustępuje dopiero przy mocniejszym naciśnięciu.
Pokój jest taki jak na zdjęciach, tylko mniejszy. Właściwie trudno uwierzyć, że zdjęcia przedstawiają to samo miejsce. Łóżko stoi niemal przy biurku; między nimi mieści się człowiek, o ile nie rozłoży rąk. Za oknem miasto szumi jednostajnie, jak włączony okap. Zamykam szybę, zaciągam żaluzje. Szum przycicha, ale nie znika. Ściany są cienkie. Za jedną ktoś kaszle; za drugą słychać odkręcaną wodę.
Stawiam plecak pod biurkiem. Kładę zeszyt na środku blatu, długopis obok, równolegle do jego grzbietu. Wszystko gotowe. To właśnie ta chwila, dla której przeleciałem pół Europy.
Tylko plecy bolą mnie od noszenia bagażu. Siadam na brzegu łóżka, żeby je rozluźnić. Materac ugina się przyjemnie. Zdejmuję buty. W powietrzu czuć świeże pranie, trochę zbyt słodki, ale kojący. Odruchowo opieram głowę o ścianę.
Prysznic. Kawa. Pierwsze zdanie. Drugie. Widzę te czynności ułożone w elegancki szereg, jak plan dnia zapisany w kalendarzu. Wystarczy wstać. Jeszcze tylko chwilę posiedzę, żeby odpoczęły nogi. Przez żaluzje przeciskają się wąskie smugi światła. Na suficie leżą jedna przy drugiej. Liczę je. Jeden, dwa, trzy. Przy dziesięciu nie pamiętam, czy było ich dziesięć, czy dwanaście.
Powinienem wstać.
Kładę się na minutę. Tak będzie rozsądniej. Czuję najpierw ciężar w udach, potem w łydkach, jakby ktoś powoli wsypywał mi pod skórę piasek. Dźwięki z korytarza oddalają się. Przesuwam dłoń na twarz, żeby osłonić oczy. Pięć minut i wstanę nowo narodzony. Ustawiam minutnik na trzydziesto minutowego powernapa. Myślę jeszcze o zeszycie. Leży metr ode mnie. Gdybym wyciągnął rękę, mógłbym prawie go dotknąć. Nie wyciągam.
Kiedy otwieram oczy, w pokoju jest ciemno.
Przez chwilę nie wiem, gdzie jestem. Za ścianą ktoś śmieje się krótko, potem trzaskają drzwi. Sięgam po telefon. Ekran zapala się tak gwałtownie, że odruchowo zaciskam powieki. Godzina jest późna. Musiałem wyłączyć minutnik. Kolejna porcja czasu przepadła bez żadnego oporu.
Leżę nieruchomo. Potrzebowałem tej drzemki, nic straconego. Długo spałem, ale dobrze się czuję, nie wszystko stracone. Podnoszę się energicznie i od razu łapię za telefon.
Na ekranie czeka już wiadomość z Instagrama. Daleki znajomy zareagował na moje zdjęcie z kawiarni: „Dawaj na piwo. Widzę, że przyjechałeś. Pokażę ci, co i jak tutaj działa”.
Odkładam telefon. Patrzę na biurko. W ciemności zeszyt wygląda jak czarna plama, równo wycięta z blatu. Powinienem zapalić lampkę, otworzyć go i zacząć. Zamiast tego idę do łazienki. Zimna woda kapie mi z brody na koszulkę. W lustrze widzę człowieka, który wygląda jak po nocnej zmianie, a nie jak pisarz podczas twórczego urlopu. W takim stanie nie da się stworzyć niczego dobrego.
Potrzebuję odskoczni. Krótkiej. Godzina rozmowy, zaczerpnę z mieszczańskiej studni inspiracji. Potem wrócę, zrobię kawę i wreszcie zacznę.
Mijam biurko w drodze do drzwi. Zatrzymuję się. Odblokowuję telefon i odpisuję: „Jasne. Gdzie?”.
W korytarzu sprawdzam kieszenie: telefon, portfel, karta do pokoju. Wszystko jest. Tylko czasu w żadnej z nich nie umiem znaleźć.
Znajomy czeka przed lokalem i macha obiema rękami. Sympatyczny gość. Rozmawia nam się tak swobodnie, jakbyśmy widzieli się wczoraj, a nie parę lat temu.
— No w końcu! Myślałem, że cię ten Budapeszt zje.
Pierwsze piwo pojawia się niemal natychmiast. Mokra szklanka zostawia na blacie kółko.
— Na co ty w ogóle przyjechałeś? — pyta.
Przez moment widzę siebie wyciągającego z plecaka zeszyt i objaśniającego poważnie plan na stworzenie wielkiej powieści. Już słyszę jego „aha fajnie” i własne usprawiedliwienia.
— A, wiesz. Taki city break.
— To idealnie żeśmy się zgadali! No, opowiadaj, co u ciebie!
Rozmowa wskakuje na znajome tory. Kto się wyprowadził, kto się ożenił, kto nagle ma dzieci, a kto podobno ciągle jest taki sam. Wspólne nazwiska działają jak skróty do całych historii, których nikt nie musi tłumaczyć. Z ulgą odkrywam, że mogę się śmiać, przytakiwać i od czasu do czasu dorzucić anegdotę. Przez jakiś czas nie muszę nawet myśleć o tym, po co tutaj przyjechałem.
Zerkam na zegarek pod stołem. Jeszcze zdążę.
Znajomy podnosi się w połowie pierwszego piwa.
— Zaraz wracam. Tylko na sekundę.
Wraca z dwoma pełnymi kuflami.
— Ja stawiam! Za stare czasy!
Zderzamy szkło. Jak odmówić człowiekowi, który szczerze się cieszy, że mnie widzi? Zresztą jedno piwo to placebo, a dwa jeszcze nikomu nie przekreśliły kariery literackiej. Wymyślam sobie to zdanie, kiedy już przechylam drugi kufel.
Potem szykuję w głowie pożegnanie, lecz do stolika podchodzi grupa jego znajomych. Ktoś przesuwa krzesła, ktoś podaje mi rękę, ktoś od razu chce wiedzieć, skąd jestem. Znajomy, lekko już porobiony, przedstawia mnie z dumą:
— To mój ziomek z Polski!
Od tej chwili siedzę jakby obok własnego wieczoru. Ktoś pyta mnie po angielsku o Warszawę, ktoś mówi za szybko, ktoś wybucha śmiechem w środku zdania. Dostaję do ręki papierosa, choć o niego nie prosiłem. Odpowiadam krótkimi zdaniami, bo krótkie łatwiej kontrolować. Mój angielski jest jeszcze brzydszy niż zwykle, a żaden z rozmówców nie wydaje się tym przejmować. Każdy mówi po to, żeby za chwilę znowu mówić.
Telefon drga. Nie ma żadnej wiadomości; to ja wyobraziłem sobie wibrację. Sprawdzam godzinę. Nie liczę już minut. Wiem tylko, że jest ich coraz mniej.
Kiedy znajomy stawia na stole pół litra czystej, pojawia się ostatnia rozsądna okazja do ucieczki.
— Okay, guys, I have to go. Nice meeting you!
— Nie no, weź! Już lecisz? — Znajomy obejmuje mnie ramieniem. Jego dłoń ciąży mi na barku jak worek cementu.
— Stary, serio muszę.
— Jeszcze chwila.
— Obiecuję, że następnym razem zaszalejemy. Dzisiaj naprawdę nie mogę.
Uśmiecham się szeroko, przepraszam za dużo i zbyt długo. W końcu puszcza. Na ulicy zimne powietrze natychmiast przynosi ulgę, a wraz z nią wstyd. Nie wiem nawet, ile godzin minęło.
Wracam do hostelu pijany. W pokoju jest duszno. Zasunięte żaluzje odcinają mnie od miasta, ale jego szum nadal przebija przez szybę. Zapalam lampkę, siadam i otwieram zeszyt. Przez moment długopis dotyka papieru. Ręka przesuwa się niezgrabnie, zostawiając krzywą kreskę, która urywa się przy marginesie. Mogę ją przerobić na literę. Na cokolwiek. Nie potrafię.
Kładę się, żeby wytrzeźwieć. Włączam TikToka, bo podobno lekki filmik pozwala rozjaśnić myśli. Potem następny. I następny. Dźwięki mieszają się z odgłosami dobiegającymi zza ściany; za każdą krótką piosenką zaczyna się kolejna. Gdy robi mi się niedobrze, obracam się na bok, w „pozycję bezpieczną”. Telefon świeci jeszcze przez chwilę w pościeli.
Budzi mnie suchość w ustach. Język przylega do podniebienia jak kawał papieru. Przy przełykaniu boli mnie gardło, z trudem zbieram ślinę do przełknięcia. Otwieram oczy i natychmiast je zamykam. W głowie uderza coś tępego, równomiernego, jakby czaszka nagle zrobiła się za ciasna.
Wstaję zbyt szybko. Podłoga faluje. Do łazienki dochodzę z dłonią przesuwaną po ścianie. Kran najpierw stawia opór, potem wypuszcza cienki strumień zimnej wody. Piję zachłannie. Po drugim łyku żołądek się buntuje. Pochylam się nad umywalką, czekam, aż fala minie. Nie mija. Zanim zdążę pomyśleć, mam w ustach kwaśny smak.
Oprócz odgłosu krztuszenia panuje cisza. Nawet sąsiad przestał kaszleć. Zaczynam się zastanawiać, czy słyszał. Czy każdy w tym budynku wie już, jak wygląda mój twórczy urlop.
Wracam do łóżka. Przez żaluzje wpadają wąskie pasma światła. Jedno trafia mnie prosto w twarz, więc przesuwam się o kilka centymetrów. Nie pomaga. Po paru minutach światło znów jest na moich powiekach. Słońce robi swoje, obojętne na wszystkie moje plany. Przez wiele godzin będzie przesuwało się po suficie, a ja będę leżał i patrzył, jak zbliża się do drugiej ściany.
Woda stoi na biurku, metr ode mnie. Obok leży zeszyt. Nie sięgam po żadne z nich.
Kiedy ból wreszcie słabnie, jest trzynasta z niechcianym kawałkiem. Czuję ten sam ucisk pod mostkiem co po przebudzeniu poprzedniego wieczoru, tylko teraz cięższy. Nie stać mnie już na kolejny błąd. Wlokę się pod prysznic. Zimna woda spływa po karku i przez chwilę robi w głowie miejsce, na chłodną myśl. Jestem idiotą. Wychodzę, wycieram włosy, podchodzę do biurka.
Otwieram zeszyt. Trzy linijki zapisanych kiedyś uwag, kilka nazwisk, strzałki. Próbuję je przeczytać, ale śledzę tylko kształty liter, jakbym oglądał mrówki maszerujące po kartce. Długopis ciąży mi w ręce. Przykładam końcówkę do pustej strony. Powstaje kropka. Potem druga, trochę większa. Siedzę, aż mała plama atramentu wsiąknie w papier.
Nie dam rady. Nie z taką głową. Muszę się przewietrzyć. Piętnaście minut spaceru i wrócę przytomny.
Na ulicy jest piękna pogoda, wręcz obraźliwie piękna. Ludzie siedzą przy stolikach, wystawiają twarze do słońca, niosą papierowe torby z zakupami, jedzą lody. Ja kupuję butelkę wody i piję, zanim podejdę do kasy. Dopiero po kilku łykach czuję, jak drżą mi ręce.
Dlaczego po prostu nie potrafię tego napisać? Dlaczego potrafię pracować po kilkanaście godzin na nogach, a nie mogę wytrzymać piętnastu minut nad kartką? Syn mechanika i kucharki z aspiracjami, które wyglądają lepiej z daleka. Rodzice przynajmniej wiedzą, kiedy wykonali swoją robotę. Silnik działa albo nie działa. Obiad jest gotowy. A ja? Bilet, rachunki i nietknięty zeszyt.
Przechodzę przez most na drugą stronę Dunaju, potem wspinam się w stronę starówki. Miał być krótki spacer, ale nogi niosą mnie coraz dalej. Wreszcie siadam na murku nie dlatego, że znalazłem ładny widok, tylko dlatego, że nie mogę już iść. W dole płynie rzeka. Po moście przesuwają się samochody, tak małe z tej odległości, że trudno uwierzyć, ile hałasu potrafią robić. Próbuję wymyślić choć jedno zdanie o tym widoku. Znowu nic. Na pewno jestem głodny.
Wyciągam telefon. Mapy Google, oceny, zdjęcia dań, komentarze, kolejna mapa. Szukam tej jednej restauracji, w której warto zjeść, skoro już tu jestem. Mogę wybrać pierwszą lepszą, ale przecież nie po to przejechałem tyle kilometrów. Mija kwadrans. Wreszcie coś mam.
Do stolika w końcu docieram kaczym krokiem. Dopiero gdy siadam, orientuję się, że nie mam zeszytu. Został w hostelu, na biurku. Właściwie mógłbym wrócić. Jeszcze mogę zdążyć. Nie ruszam się jednak. Patrzę w drewniany blat, w ciemny sęk przypominający otwarte oko. Po co wracać, skoro nie mam nawet czego napisać?
Kelner omija mój stolik. Podnoszę rękę. Nie widzi. Za drugim razem, gdy spogląda w moją stronę, udaję, że poprawiam włosy. Za trzecim podchodzi. Zamawiam szybko, jakby było mi wstyd zajmować jego czas. Teraz czekam na jedzenie. Potem na rachunek. Potem na terminal. Każdy kwadrans ma swojego właściciela i żaden nie jest mną. O siedemnastej wychodzę wreszcie na ulicę. Słońce jest już niżej, cienie domów dłuższe. Zaczynam iść do hostelu, najpierw szybko, potem coraz szybciej, chociaż wiem, że nie da się w ten sposób odzyskać ani sekundy.
Siadam przy biurku chwilę po osiemnastej.
Przez dłuższy czas po prostu patrzę na zeszyt. I wtedy dostrzegam zagięty róg okładki. Otwieram go, przewracam kilka kartek. To nie ten. To mój podręczny notes: od napiwków, list zakupów i pomysłów zapisywanych w autobusie. Zeszyt z rozpoczętą powieścią, ten właściwy, z kolejnymi rozdziałami i przekreślonymi akapitami, leży w domu. W Polsce. Nawet go nie spakowałem.
Wpatruję się w tę świadomość, jakby dało się ją cofnąć. Od początku miałem przy sobie tylko notatnik. Przecież widziałem go w samolocie. W kawiarni. Wczoraj i dziś. Przewracałem kartki i nie przyszło mi do głowy, żeby sprawdzić. Tak bardzo chciałem zacząć, że nawet nie zauważyłem, z czym przyjechałem.
„Pisz w tym” — mówię do siebie. „Papier to papier. Przecież potrafisz zacząć od nowej strony”.
Ale wyobrażam sobie zeszyt pozostawiony na biurku w mieszkaniu, otwarty w połowie zdania. To tam powinienem wrócić, tam powinno znaleźć się następne słowo. Tutaj wszystko jest robocze, na brudno – nieświęte.
Robi mi się gorąco. Wstaję, otwieram okno i zginam zeszyt wpół. Przez ułamek sekundy czuję opór grzbietu. Potem wyrzucam go na zewnątrz.
Uderza o ziemię cicho, miękko.
Zostaję przy otwartym oknie. Z podwórka dobiega brzęk naczyń i czyjś śmiech. Ktoś na dole rozmawia przez telefon. Dla wszystkich innych wieczór jest zwyczajnym wieczorem. Tylko ja stoję w wynajętym pokoju, z pustymi rękami, i nie wiem, co mam ze sobą zrobić.
Zamykam okno. Krążę od drzwi do biurka i z powrotem. Dwa kroki w jedną stronę, dwa w drugą. Krzesło nie daje się odsunąć do końca, bo za nim stoi łóżko. Uderzam o nie kolanem. Przeklinam. Mówię na głos rzeczy, których nie chciałbym usłyszeć od nikogo innego. Że jestem leniem. Że wszystko sobie wymyśliłem. Że nie ma żadnej książki. Jest tylko to chodzenie w kółko i słowa, które nie chcą przejść z głowy na papier.
Słyszę własny oddech. Robi się płytki. Siadam na brzegu łóżka, bo nogi nagle odmawiają współpracy. W pokoju jest za mało powietrza, chociaż przed chwilą wietrzyłem. Patrzę na pusty blat. Przez chwilę boję się, że gdybym teraz dostał wymarzony zeszyt, również nie potrafiłbym niczego w nim napisać.
To jest myśl, przed którą uciekam od chwili lądowania.
A może właśnie tak musi wyglądać tworzenie? Może najpierw trzeba doprowadzić się do ściany, żeby znaleźć w niej drzwi? Trzymam się tej myśli z wdzięcznością.
Wstaję i schodzę na dół w człapach, zanim zdążę się rozmyślić. Zeszyt leży na chodniku, lekko rozchylony, zgięty grzbietem do góry. Nikt go nie zabrał. Nikt nawet na niego nie spojrzał. Podnoszę go. Prostuję okładkę dłonią. Na papierze jest niewielka plama od wilgotnego bruku, ale wszystkie strony pozostały na miejscu.
Zapalając papierosa, wreszcie czuję reset. Dym drapie w gardło. Patrzę na okno swojego pokoju, jedno z wielu jednakowych, i czuję nagłą, niemal dziecinną pewność. Zaraz będę pisał. Nie potrzebuję właściwego zeszytu, dobrego początku, kawy ani prysznica. Zostało mało czasu. Rano o siódmej muszę być na lotnisku. Wystarczy jedno zdanie. Potem drugie.
Wracam na górę, po dwa stopnie naraz. O osiemnastej czterdzieści cztery siadam do biurka. Otwieram pierwszą pustą stronę i piszę.
Ręka porusza się lekko, jakby czekała na ten ruch od wielu tygodni. Atrament wsiąka w papier. Jedno zdanie pociąga następne. Przestaję słyszeć sąsiadów, samochody, kroki na korytarzu. Po raz pierwszy od przyjazdu nie patrzę na telefon. Nie muszę wiedzieć, która godzina. Nie obchodzi mnie, jak bardzo niewygodne jest krzesło ani to, że zaczyna boleć mnie nadgarstek. Wszystko dzieje się tam, na kartce, a ja wreszcie nadążam.
Boże, dlaczego nie usiadłem wcześniej? Dlaczego tak się tego bałem?
Piszę, aż czarne okno zmienia się w szare. Zatrzymuję się dopiero wtedy, gdy za żaluzjami odzywają się pierwsze ptaki i śmieciarki. Spoglądam na telefon. Piąta rano. Zostały dwie godziny do chwili, w której powinienem stanąć na lotnisku. Po podłodze walają się ubrania, torba jest niespakowana, a mnie chce się jednocześnie śmiać i płakać.
Odkładam długopis. Zamykam zeszyt ostrożnie, jakby pomiędzy kartkami spało coś dopiero co narodzonego. Nie mogę już pisać. Muszę się umyć, spakować, znaleźć transport. Ale przecież to tylko przerwa. Gdy wrócę do mieszkania, od razu usiądę do biurka. Nie będzie problemu. Teraz już wiem, jak to się robi. No tylko najpierw pierdolnę ośmiogodzinną zmianę w gastro, zrobię zakupy, rozpakuje walizkę, wstawię pranie, zrobię kolację, pozmywam.