Papieros pamięci

Żar papierosa zbliżał się do palców Szymona. Jeszcze jedno zaciągnięcie i poczuje pieczenie, ale nie zamierzał wyrzucać niedopałka. Od lat wypalał każdego papierosa do samego filtra, nawet kiedy się spieszył. Teraz palił zachłanniej niż zwykle. Przestępował z nogi na nogę, raz po raz przyciskając ustnik do warg.

Było styczniowe popołudnie. Arktyczne suche powietrze stało nieruchomo, przejrzyste na przejrzystym niebie świeciło światło chowającego się już słońca. Na chodniku przed siedmiopiętrowym budynkiem nie było nikogo. Tylko nastroszona wrona grzebała w śmietniku, co chwilę odskakując od szeleszczącej reklamówki.

Szymon podniósł papierosa do ust. Poczuł kwaśny smak przypalanego filtra. Czas by zgasić niedopałek, wsunął dłonie do kieszeni i przez chwilę stał bez ruchu. Potem zarzucił plecak na ramię i wszedł do środka.

Na tablicy przy wejściu wisiało kilkanaście szyldów: dwa biura rachunkowe, szkoła językowa, agencja reklamowa i kilka firm o nazwach, które niczego nie wyjaśniały. Pomiędzy nimi, na niewielkiej białej tabliczce, widniał napis „Adi Cure”.

— Dzień dobry — powiedział do portierki.

Kobieta oderwała wzrok od telefonu.

— Słucham?

— Szukam Adi Cure.

— Pierwsze piętro. — przyjrzała mu się uważniej — Ostatni już był?

— Przepraszam?

— Papierosek. — pokazała mu paczkę swoich długich, czerwonych chesterfieldów — Jak pan chce, mogę poczęstować.

— Nie, dziękuję. Właśnie skończyłem.

— Jak pan sobie życzy – wzruszyła ramionami – Pierwsze piętro, po lewej.

Wstała zza biurka i ruszyła do wyjścia. Szymon został przy windzie, obserwując przez szybę, jak osłania zapalniczkę dłońmi. Kiedy wypuściła pierwszy obłok dymu, odruchowo sięgnął do prawego uda, do kieszeni, w której od czasów liceum nosił paczkę. Miał jeszcze kilka papierosów. Zostawił paczkę na blacie recepcji

Drzwi windy rozsunęły się z cichym brzęknięciem.

Na pierwszym piętrze przywitało go białe, ostre światło. W wąskim przedsionku pachniało płynem do dezynfekcji i kawą z automatu. Za ladą siedziała młoda blondynka z kolczykiem w przegrodzie nosa.

— Dzień dobry, witamy w Adi Cure. W czym mogę pomóc?

— Jestem umówiony na wizytę u doktora. Na teraz.

— Pan Szymon? — Zerknęła na monitor.

— Tak.

— Poproszę dokument tożsamości.

Podał jej dowód tożsamości. Dziewczyna przez chwilę stukała w klawiaturę, a potem położyła na ladzie kilka kartek.

— Proszę wypełnić ankietę. Później zaprosimy pana do gabinetu trzydzieści trzy.

Usiadł na krześle pod ścianą. Obicie było zimne, jakby nikt wcześniej na nim nie siedział. Przez uchylone drzwi sąsiedniego pomieszczenia dochodził miarowy szum wentylacji.

Ankieta zaczynała się zwyczajnie: wiek, waga, przebyte choroby, przyjmowane leki. Szymon odpowiadał niemal bez czytania, dopóki nie dotarł do rubryki zatytułowanej „Wykluczenia”.

Pod spodem, pogrubioną czerwoną czcionką, napisano:

Każde wykluczenie obniża skuteczność zabiegu. Klinika gwarantuje pełną skuteczność wyłącznie w przypadku braku wykluczeń.

Niżej umieszczono przykładowe kategorie wspomnień: zdarzenia uczuciowe, poranne, wieczorne, związane z pracą i zabawą, zdarzenia radosne oraz smutne. Obok każdej kategorii pozostawiono miejsce na dopiski.

Przez dłuższą chwilę wpatrywał się w kartkę. W końcu wstał i podszedł do recepcji.

— Przepraszam, o co dokładnie tutaj chodzi?

Dziewczyna wychyliła się nad ladą.

— To miejsce na wspomnienia, których nie chce pan obejmować zabiegiem.

— A te kategorie?

— Są tylko podpowiedzią. Nie musi się pan nimi sugerować.

— Ile mogę zachować?

— To znaczy?

— Jest jakiś limit? Pięć wspomnień, dziesięć?

— Nie ma sztywnego limitu. — Uśmiechnęła się. — Niektórzy wpisują pojedyncze sytuacje, inni całe okresy życia. Każdy podchodzi do tego inaczej.

— Ale wtedy zabieg może nie zadziałać?

— Skuteczność może być niższa. Tak jak napisano w formularzu.

Szymon jeszcze raz spojrzał na czerwony druk. Wrócił na miejsce, postawił długopisem małą kropkę w pustej rubryce, po czym ją skreślił. Niczego nie wpisał. Podpisał ankietę i zaniósł ją do recepcji.

Przed gabinetem numer trzydzieści trzy stał plastikowy fikus. Jeden z liści odłamał się i zwisał na cienkim druciku. Szymon przyglądał mu się, kiedy drzwi się otworzyły.

— Pan Szymon?

W progu stanął wysoki, łysiejący lekarz w okularach zsuniętych na koniec nosa.

— Zapraszam.

Gabinet był większy, niż Szymon się spodziewał. Przy ścianie stała leżanka, obok niej wózek z aparaturą medyczną. Za oknem widać było tylną elewację sąsiedniego biurowca. W kilku oknach paliło się jeszcze światło.

— Proszę usiąść — powiedział lekarz, przeglądając ankietę. — Pielęgniarka założy panu wenflon. Zanim zaczniemy, muszę zadać kilka pytań.

Szymon zdjął kurtkę i usiadł na leżance. Pielęgniarka odsunęła mu rękaw. Poczuł chłód środka odkażającego, a chwilę później krótkie ukłucie.

Lekarz usadowił się przy biurku i otworzył kartotekę.

— Ile pan waży i jaki ma wzrost?

— Siedemdziesiąt sześć kilo. Metr osiemdziesiąt.

— Kiedy ostatni raz palił pan papierosa?

— Przed wejściem. Jakieś dziesięć minut temu.

Lekarz podniósł wzrok. Pielęgniarka również na moment przerwała pracę.

— Rozumiem. A jaką markę pan palił?

— Czerwone lucky strike’i.

Długopis zaszurał po papierze.

— Proszę przypomnieć sobie pierwszego papierosa w życiu. Najlepiej możliwie dokładnie.

— Pierwszego? — Szymon oparł głowę o ścianę. — Miałem chyba czternaście lat. Początek roku szkolnego, jesień. Poszliśmy z kolegami do parku. Ktoś przyniósł paczkę, chyba podkradzioną ojcu. Pamiętam mokre liście na ławce i to, że strasznie się rozkaszlałem. Chłopaki strasznie ze mnie cisnęli, a ja udawałem, że nic mi nie jest.

— Dziękuję, wystarczy. W jakich sytuacjach najczęściej odczuwał pan ochotę na papierosa?

Szymon zastanowił się chwilę.

— W podróży. Zdecydowanie w podróży.

— Podczas prowadzenia samochodu?

— Nie tylko. Na przystanku, kiedy czekałem na autobus. Na peronie przed odjazdem pociągu. Na lotnisku też, kiedy jeszcze można było palić. — Uśmiechnął się do siebie. — Człowiek miał wrażenie, że podróż zaczyna się dopiero po pierwszym papierosie.

Lekarz zanotował odpowiedź.

— A czy pamięta pan jakiś szczególny papieros? Taki, który wyjątkowo zapadł panu w pamięć?

— Pewnie. — Szymon od razu się ożywił. — Noc, gdzieś w Albanii albo Bośni. Siedzę przed namiotem, jest ciepło, wokół pachnie suchą trawą. Dziewczyna już śpi, a ja palę i patrzę na góry. Nie muszę nigdzie jechać, niczego załatwiać. Po prostu siedzę.

— Rozumiem.

— Chociaż nie. Chyba mam lepszy.

Lekarz skreślił coś w kartotece.

— Słucham.

— Kiedy kupiłem pierwsze mieszkanie. Wyszedłem na balkon, zapaliłem i patrzyłem na podwórko. Nie było tam nic ładnego, trzepak, śmietniki, jakiś stary samochód. Ale wszystko było moje. To znaczy mieszkanie, nie śmietniki. — Zaśmiał się krótko.

— Naturalnie.

— Po narodzinach syna też paliłem. I po narodzinach córki. Za każdym razem przed szpitalem, w środku nocy. Wydawało mi się wtedy, że nie da się być bardziej szczęśliwym, a może to nie samo szczęście tylko takie dziwne zatrzymanie w czasie.

Pielęgniarka poprawiła przewód wenflonu. Lekarz spojrzał na zegar.

— Dobrze, myślę, że możemy…

— Nie, przepraszam, jeszcze jeden. Chyba już naprawdę ostatni. — Szymon wyprostował się. — Po moim pierwszym razie. Tego szluga nigdy nie zapomnę.

Pielęgniarka na moment podniosła oczy znad jego ręki. Lekarz nie zmienił wyrazu twarzy.

— Zanotowałem. Teraz chciałbym zapytać o wspomnienia mniej przyjemne. Takie, z którymi wiążą się, powiedzmy, gorzkie papierosy.

Szymon spuścił wzrok na swoje buty. Na jednym wciąż miał biały ślad po soli z chodnika.

— Na pogrzebie ojca — powiedział w końcu. — Paliłem jednego za drugim. Nie pamiętam nawet, kto częstował. Stałem za kaplicą, koło kontenera, i nie mogłem wrócić do środka.

Lekarz czekał.

— Przed sądem też dużo paliłem. Kiedy była żona odebrała mi dzieci. Usiadłem na schodach i chyba pół paczki poszło, z dymem jak to się mówi.

W gabinecie przez chwilę słychać było tylko wentylację.

— A z niedawnych rzeczy… kiedy dostałem wyniki prześwietlenia.

Urwał. Przełknął ślinę i popatrzył w okno, choć z miejsca, w którym siedział, widział jedynie kawałek szarej ściany.

— Rozumiem — powiedział cicho lekarz. — Jeśli pan pozwoli, zostało jeszcze kilka pytań.

— Tak, oczywiście.

— Chcielibyśmy ustalić sytuacje, w których palił pan szczególnie dużo. Poza tymi, o których już rozmawialiśmy. Coś jeszcze przychodzi panu do głowy?

— Wesele. Moje wesele w dziewięćdziesiątym dziewiątym. Paliłem bez opamiętania. Byłem szczęśliwy i pijany, więc co chwilę wychodziłem zapalić a był mróz jak dzisiaj.

— To dość częsta odpowiedź.

— A, i wieczór, kiedy poznałem Agniechę. — Szymon uśmiechnął się szerzej — Właściwie poznaliśmy się na papierosie. Na balkonie jakiejś domówki. Było ciasno, ludzie co chwilę wychodzili i wracali, a my staliśmy. — zmrużył oczy — O czym my wtedy rozmawialiśmy…

— Nie musi pan pamiętać szczegółów.

— Ale właśnie pamiętam, że świetnie nam się rozmawiało. Nie chciałem, żeby wracała do środka. Więc jak tylko kończyłem jednego, zapalałem następnego. Miałem pretekst, żeby jeszcze zostać. W końcu skończyła mi się paczka i poszliśmy razem po kolejną. Była już późna noc. Wszystkie sklepy pozamykane, szliśmy chyba z pół godziny, na stację albo do jakiegoś monopolowego…

Szymon umilkł. Przez chwilę wyglądał tak, jakby wciąż próbował odnaleźć tamten sklep.

— I tę następną paczkę też państwo wypaliliście? — zapytał lekarz.

— Ja wypaliłem.

Doktor przyłożył koniec długopisu do kartki, ale niczego nie zapisał.

— A po posiłkach? Palił pan?

— Zawsze. Po dobrym obiedzie musiał być papieros. Do piwa też.

— Rano?

— Pewnie. — Szymon zaśmiał się pod nosem. — Nieraz na kawie i papierosach dociągałem do południa.

Lekarz zamknął kartotekę. Przez moment trzymał na niej obie dłonie. Potem zdjął okulary i przetarł szkła skrajem fartucha.

— Dziękuję, panie Szymonie. To był bardzo pomocny wywiad. Muszę jednak wrócić do jednej rzeczy z ankiety. — Odłożył okulary. — Rzadko się zdarza, żeby pacjent decydował się usunąć wszystkie zdarzenia. Jest pan pewien, że nie chce niczego zachować?

Szymon zerknął na kartotekę, potem na własną rękę z przyklejonym plastrem nikotynowym. Przez chwilę poruszał palcami, jakby czegoś w nich szukał.

— A co mi po jednym, pojedynczym wspomnieniu? — odpowiedział.

— Rozumiem.

Lekarz wstał. Pielęgniarka przysunęła aparaturę bliżej leżanki.

— To możemy zaczynać.

— Chociaż… — Szymon podniósł głowę. — Panie doktorze, jeśli jeszcze można.

Lekarz zatrzymał się przy leżance.

— Oczywiście.

— Niech mi pan zachowa tego ostatniego. Tego, którego wypaliłem przed wejściem.

Lekarz przyjrzał mu się przez chwilę, a potem skinął głową.

— Jak pan sobie życzy.

Pielęgniarka pomogła Szymonowi się położyć. Papier na leżance zaszeleścił pod jego plecami. Nad głową miał białą lampę, w której odbijał się niewielki prostokąt okna.

— Proszę się rozluźnić — powiedział lekarz. — Za moment poczuje się pan senny. Wtedy rozpoczniemy zabieg.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przewijanie do góry